Praca na emeryturze w Niemczech: Jak zwiększyć swoje świadczenie emerytalne?

W Niemczech coraz więcej osób decyduje się na kontynuowanie pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego. Ta tendencja wynika zarówno z rosnących kosztów życia, jak i z potrzeby utrzymania aktywności zawodowej. W rzeczywistości, taka decyzja może przynieść korzyści finansowe, zwiększając roczne świadczenia emerytalne nawet o około 550 euro.

Rosnąca liczba pracujących emerytów

Obecnie niemal 360 tys. osób, które osiągnęły ustawowy wiek emerytalny, nadal pracuje i płaci składki na ubezpieczenie społeczne. Sytuacja ta rzadko prowadzi do nabywania nowych uprawnień emerytalnych. Wyrok Państwowego Sądu Społecznego Hesji z 23 kwietnia 2024 r. (sygn. akt: L 2 R 36/23) potwierdził, że emeryci mogą opłacać składki na ubezpieczenie emerytalne i wykonywać dodatkową pracę, zachowując pewną dozę ostrożności.

Przykład emeryta urodzonego w 1949 roku

Pewien emeryt, urodzony w 1949 roku, po osiągnięciu wieku emerytalnego podjął pracę w niepełnym wymiarze godzin, która była objęta składkami na ubezpieczenie społeczne. Miesięczne wynagrodzenie wynosiło około 1050 euro. Zgodnie z przepisami VI Kodeksu Ubezpieczeń Społecznych, emeryt nie musiał opłacać własnych składek na ubezpieczenie emerytalne, będąc w pracy „nieubezpieczonym„. Pracodawca płacił jednak swoją część składek, co wynosiło 99,23 euro miesięcznie, co przez pięć i pół roku pracy dało sumę 6747,64 euro.

Emeryt domagał się zwiększenia swojej emerytury o kwotę wpłacaną przez pracodawcę, co podniosłoby jego świadczenia o około 50 euro miesięcznie, lub alternatywnie zwrotu wpłaconej kwoty wraz z odsetkami.

Decyzja sądu

Sąd odrzucił jego pozew, powołując się na przepisy ustawy emerytalnej (SGB VI). Zgodnie z paragrafem 5, ustępem 4, pracownicy objęci składkami na ubezpieczenie społeczne, w tym emeryci, są zwolnieni z ubezpieczenia emerytalnego po przekroczeniu normalnego wieku emerytalnego. Oznacza to, że dalsze zatrudnienie nie prowadzi do nabywania nowych uprawnień emerytalnych. Składki płacone przez pracodawców trafiają do powszechnego funduszu emerytalnego, nie zwiększając indywidualnych świadczeń pracowników.

Możliwość zyskania nowych uprawnień emerytalnych

Emeryci mogą jednak zrezygnować ze zwolnienia z ubezpieczenia emerytalnego, składając odpowiednie oświadczenie pracodawcy. Wówczas stają się pracownikami podlegającymi ubezpieczeniu emerytalnemu na tych samych zasadach co inni zatrudnieni.

Przykład:

Od stycznia 2020 r. do końca 2021 r. pewien emeryt był zatrudniony na pół etatu z wynagrodzeniem brutto wynoszącym 2000 euro miesięcznie. Zrzekł się zwolnienia z ubezpieczenia emerytalnego, co oznaczało, że wpłacił na fundusz emerytalny 4464 euro (9,3% z 48 000 euro wynagrodzenia brutto). W 2020 r. średnie wynagrodzenie wszystkich ubezpieczonych emerytalnie wyniosło 40 551 euro, a emeryt zarobił 24 000 euro, co stanowiło 59,18% przeciętnego wynagrodzenia. Przełożyło się to na uzyskanie 0,5918 punktów emerytalnych.

Od lipca 2021 r., po 18 miesiącach od osiągnięcia normalnego wieku emerytalnego, jego emerytura została podwyższona o 0,5% za każdy miesiąc opóźnionego przejścia na emeryturę, co łącznie wyniosło 9% (18 x 0,5%). Nowo nabyte punkty emerytalne były wyżej wycenione, dając 0,6451 punktów emerytalnych. W 2021 r., po 30 miesiącach, jego emerytura została ponownie podwyższona o 15% (30 x 0,5%), co przełożyło się na 0,6644 punktu emerytalnego.

Dwa lata zatrudnienia przyniosły emerytowi podwyżkę emerytury o 1,3095 punktów emerytalnych. Od lipca 2024 r., po regularnym podwyższeniu wartości emerytury do 39,32 euro, jego emerytura wyniosła 51,49 euro brutto miesięcznie (1,3095 x 39,32). W efekcie rocznie otrzyma on o ponad 600 euro więcej, z czego po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne pozostaje około 550 euro.

Podsumowanie

Praca na emeryturze w Niemczech może być opłacalna, zwłaszcza jeśli emeryt zdecyduje się na opłacanie składek na ubezpieczenie emerytalne. Pomimo skomplikowanych przepisów i konieczności złożenia odpowiednich oświadczeń, korzyści finansowe mogą być znaczące. Warto zatem rozważyć kontynuowanie pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego jako sposób na zwiększenie swoich świadczeń emerytalnych.