Każda osoba podejmująca pracę w Niemczech musi posiadać ustawowe ubezpieczenie zdrowotne. Jak dokładnie wygląda ta procedura, jakie usługi obejmuje ustawowe ubezpieczenie i co dzieje się z ubezpieczeniem, gdy ląduje się na bezrobociu? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w poniższym artykule.
Osoby objęte Ustawowym Ubezpieczeniem Zdrowotnym w Niemczech
W Niemczech obowiązkowym, ustawowym ubezpieczeniem zdrowotnym (GKV) objęci są przede wszystkim pracownicy, których zarobki nie przekraczają 5775 euro brutto miesięcznie, co w skali roku wynosi 69 300 euro (dane na rok 2024). Do kwalifikujących się dochodów zaliczają się również dodatkowe świadczenia, takie jak premie świąteczne i wakacyjne.
Kodeks Ubezpieczeń Społecznych określa również inne grupy automatycznie objęte ustawowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Należą do nich:
- Emeryci, którzy przez co najmniej 90% czasu drugiej połowy swojego życia zawodowego byli ubezpieczeni w ramach GKV.
- Praktykanci, studenci oraz stażyści odbywający obowiązkowe staże.
- Osoby otrzymujące zasiłek dla bezrobotnych Alg I.
- Artyści i publicyści objęci ustawowym ubezpieczeniem społecznym artystów.
- Osoby, które nie mają innego prawa do ubezpieczenia na wypadek choroby i ostatnio były objęte ustawowym ubezpieczeniem zdrowotnym.
Możliwość wykupienia prywatnego Ubezpieczenia Zdrowotnego
Osoby w Niemczech zarabiające ponad 5775 euro miesięcznie mają możliwość wykupienia prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego. Osoby zatrudnione na czas określony oraz otrzymujące wynagrodzenie przekraczające ten próg mogą skorzystać z tańszych prywatnych polis zdrowotnych przeznaczonych dla emigrantów.
Wysokość składki ustawowego Ubezpieczenia Zdrowotnego
System ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego w Niemczech opiera się na zasadzie solidarności. Składki na ubezpieczenie są dzielone między pracodawcę a pracownika. Dodatkowo, bezpłatnie ubezpieczani są małżonkowie bez własnych dochodów oraz dzieci. Wysokość składek jest uzależniona od dochodów, co oznacza, że osoby z wyższymi zarobkami płacą więcej, natomiast zarabiający mniej, ponoszą niższe koszty.
Minimalna składka na ustawowe ubezpieczenie zdrowotne, ustalana przez kasę chorych w Niemczech, wynosi 14,99 procent wynagrodzenia, choć w zależności od konkretnej kasy zdrowia, stawki wahają się zazwyczaj między 15 a 16 procent. Pracodawca pokrywa połowę tej kwoty, co oznacza, że faktyczna składka pracownika wynosi od 7,5 do 8,5 procent wynagrodzenia brutto.
Dołączanie do Ustawowego Ubezpieczenia
Rozpoczęcie pracy w Niemczech wiąże się z koniecznością posiadania ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego, a każda ustawowa kasa chorych jest zobowiązana do przyjęcia nowego członka. Proces ten rozpoczyna się od wyboru ubezpieczyciela i złożenia odpowiedniego wniosku. Następnie pracodawca zgłasza pracownika do wybranego ubezpieczyciela. W tym procesie nie jest wymagany meldunek – wystarczy podać aktualny adres kontaktowy, na przykład adres znajomego. Od chwili zgłoszenia do kasy chorych, pracownik zyskuje ochronę w ramach ustawowego ubezpieczenia, obejmującego ubezpieczenie emerytalne, społeczne, wypadkowe, pielęgnacyjne oraz na wypadek bezrobocia.
Usługi pokrywane w ramach ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego
Niemiecki system ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego zapewnia szeroki wachlarz usług medycznych, których zakres jest regulowany prawnie. Do podstawowych świadczeń należą:
- Leczenie lekarskie, stomatologiczne i psychoterapeutyczne: Umożliwia dostęp do różnorodnych specjalistów, w tym lekarzy, dentystów oraz psychoterapeutów.
- Dostawa leków i środków pomocniczych: Obejmuje dostarczenie niezbędnych leków, bandaży oraz innych materiałów wspomagających leczenie i rehabilitację.
- Opieka domowa: Umożliwia pacjentom otrzymywanie niezbędnej opieki w warunkach domowych, co sprzyja komfortowi i rekonwalescencji.
- Leczenie szpitalne: Gwarantuje wsparcie medyczne w przypadku poważniejszych schorzeń wymagających hospitalizacji.
- Usługi rehabilitacyjne: Pomagają pacjentom wrócić do pełnej sprawności po urazach lub operacjach.
Dodatkowo, różne kasy chorych oferują dodatkowe świadczenia, które mogą się między sobą różnić. Obejmują one na przykład pokrycie kosztów alternatywnych metod leczenia, szczepień przed podróżami czy programów edukacyjnych dla pacjentów. Dzięki temu każdy ubezpieczony może wybrać plan najlepiej odpowiadający jego indywidualnym potrzebom zdrowotnym i preferencjom.
Ubezpieczenie dla osoby zwolnionej z pracy
Osoby zwolnione z pracy w Niemczech, będące na bezrobociu i pobierające zasiłek (ALG I lub ALG II) mają zapewnione ustawowe ubezpieczenie zdrowotne, pod warunkiem że wcześniej opłacali składki podczas zatrudnienia. Inna sytuacja dotyczy osób pozostających bez pracy i nieuprawnionych do żadnych zasiłków. W takim przypadku konieczne jest wykupienie dobrowolnego ubezpieczenia ustawowego, które kosztuje w Niemczech około 155 euro miesięcznie.
Brak posiadania ustawowego ubezpieczenia
Brak ubezpieczenia zdrowotnego w Niemczech nie jest przestępstwem, ale może skutkować poważnymi konsekwencjami finansowymi. Nawet osoby, które przez długi czas nie korzystały z opieki medycznej i nie były ubezpieczone, będą musiały opłacić zaległe składki.
Zaległości wobec kasy chorych mogą skutkować zawieszeniem uprawnień do różnych świadczeń. Dopóki dług nie zostanie spłacony lub nie zostanie uzgodniona płatność ratalna, ubezpieczyciel pokrywa jedynie niezbędne leczenie. Wszystkie dodatkowe konsultacje lekarskie muszą być opłacone z własnych środków.
Koszty prywatnych wizyt u lekarza
Brak ubezpieczenia pokrywającego koszty wizyty lekarskiej w Niemczech, wiąże się z koniecznością opłacenia usług medycznych z własnej kieszeni. Lekarze i dentyści stosują stawki według tabel opłat, określających koszty poszczególnych zabiegów. Tabela opłat dla lekarzy, znana jako GOÄ (Gebührenordnung für Ärzte), obowiązuje zarówno pacjentów prywatnie ubezpieczonych, jak i tych płacących z własnych kieszeni.
Ceny usług mogą się różnić w zależności od obowiązującej tabeli GOÄ. Przykładowy koszt prywatnej konsultacji u lekarza w Niemczech waha się od 30 do 50 euro, jednak dodatkowe badania mogą zwiększyć te opłaty.
Podsumowanie
Posiadanie ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego w Niemczech jest nie tylko obowiązkowe, ale również niezwykle korzystne. System ten zapewnia szeroki zakres usług medycznych, dzieli koszty między pracodawcę a pracownika i oferuje różne dodatkowe świadczenia. Osoby zwolnione z pracy mają zapewnioną ochronę, a brak ubezpieczenia może prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych. Decydując się na pracę w Niemczech, warto dokładnie zapoznać się z zasadami obowiązującymi w systemie ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego.