Jeśli po wypadku lub poważnej chorobie nie jesteś już w stanie pracować, ustaje również twój dochód. W takiej sytuacji do akcji wkracza ustawowe ubezpieczenie emerytalne. Od 2001 r. wypłaca ono tzw. rentę z tytułu zmniejszonej zdolności do pracy zarobkowej, jeśli pracownik nie jest już w stanie pracować. Zniesiony został dotychczasowy system renty z tytułu niezdolności do pracy i renty inwalidzkiej.
Jakie są warunki uzyskania renty z tytułu zmniejszonych możliwości zarobkowych?
Prawo do renty z tytułu zmniejszonej zdolności do pracy zarobkowej przysługuje, jeśli spełnione są następujące warunki (§ 43 SGB VI):
- Możesz pracować mniej niż sześć godzin dziennie, bez względu na zawód. Obowiązuje tu reguła „rehabilitacji przed emeryturą”. Oznacza to, że organ rentowy zweryfikuje najpierw, czy zdolność do pracy zarobkowej może zostać przywrócona poprzez działania rehabilitacyjne.
- Od co najmniej pięciu lat płacisz składki na ustawowe ubezpieczenie emerytalne. Poniżej przeczytasz, które etapy wliczają się do tego okresu oczekiwania.
- W ciągu ostatnich pięciu lat przed wystąpieniem ograniczenia zdolności do pracy zarobkowej przez co najmniej trzy lata opłacałeś obowiązkowe składki. Te trzy lata nie muszą być okresem ciągłym.
W ustawowym ubezpieczeniu rentowym rozróżnia się między całkowite i częściowe ograniczenie zdolności do pracy zarobkowej. Renta z tytułu zmniejszenia zdolności do pracy zarobkowej przysługuje w pełnej wysokości tylko wtedy, gdy stan zdrowia nie pozwala na pracę powyżej trzech godzin dziennie.
Jeśli nadal jesteś w stanie pracować od trzech do sześciu godzin, ubezpieczenie emerytalne wypłaca tylko połowę renty z tytułu zmniejszonej zdolności do pracy zarobkowej. Jest to spowodowane tym, że oczekuje się od Ciebie, że będziesz szukał pracy w niepełnym wymiarze godzin. Nie ma znaczenia, jaki zawód wykonywałeś wcześniej. Na przykład, jako pracownik naukowy możesz zostać skierowany do pracy tymczasowej. Jeśli jednak ze względu na sytuację na rynku pracy nie możesz znaleźć pracy w niepełnym wymiarze godzin, możesz ubiegać się o pełną rentę z tytułu obniżonej zdolności do pracy zarobkowej.
Szczególna regulacja dla osób urodzonych przed 1961 r.
Jeśli urodziłeś się przed 2 stycznia 1961 roku, obowiązuje Cię specjalna regulacja. Renta z tytułu częściowego ograniczenia zdolności do pracy zarobkowej przysługuje już wtedy, gdy w wyuczonym lub ostatnio stale wykonywanym zawodzie można pracować mniej niż sześć godzin dziennie. Organ rentowy sprawdza, czy inna, porównywalna praca jest odpowiednia, ale nie może skierować Cię do byle jakiej pracy.