Elternzeit – urlop wychowawczy Niemczech

Elternzeit, czyli urlop rodzicielski to nieodpłatna przerwa w życiu zawodowym dla matek i ojców, którzy sami opiekują się i wychowują swoje dziecko. Jako pracownik możesz wystąpić o urlop rodzicielski do swojego pracodawcy. Podczas urlopu rodzicielskiego pracodawca musi zwolnić Cię z pracy na okres do 3 lat na każde dziecko. W tym czasie nie musisz pracować i nie otrzymasz wynagrodzenia. Aby to zrekompensować, możesz na przykład ubiegać się o zasiłek rodzicielski. Urlop ojcowski, który istnieje w innych krajach, jest objęty w Niemczech przepisami dotyczącymi urlopu rodzicielskiego i zasiłku rodzicielskiego.

Możesz skorzystać z urlopu rodzicielskiego przed ukończeniem przez dziecko 3 urodzin. Możesz również wziąć w nim udział między 3 a 8 rokiem życia. Oznacza to, że możesz skorzystać z urlopu rodzicielskiego, kiedy Ty i Twoje dziecko naprawdę tego potrzebujecie.

W czasie urlopu rodzicielskiego jesteś szczególnie chroniony przed zwolnieniami. W większości przypadków po urlopie rodzicielskim możesz wrócić do starej pracy.

Elternzeit – kto może skorzystać?

Możesz skorzystać z urlopu rodzicielskiego pod następującymi warunkami:

• Masz umowę o pracę.
• Mieszkasz z dzieckiem we wspólnym gospodarstwie domowym.
• Samotnie opiekujesz się i wychowujesz swoje dziecko.
• Podczas urlopu rodzicielskiego albo w ogóle nie pracujesz, albo pracujesz maksymalnie 30 godzin tygodniowo.

Skorzystać mogą rodzice, których dzieci urodziły się po 1 września 2021 r. Mogą oni pracować maksymalnie do 32 godzin tygodniowo. Urlop rodzicielski możesz wziąć w dowolnym stosunku pracy, np. w niepełnym wymiarze godzin, umowach na czas określony, tzw. „minijob” lub jeśli pracujesz z domu. A jeśli jednocześnie studiujesz i pracujesz, także możesz ubiegać się o urlop rodzicielski, na przykład, jeśli odbywasz praktykę lub przekwalifikowanie, lub jeśli jesteś osobą zatrudnioną w celu przygotowania zawodowego, również masz prawo do urlopu rodzicielskiego. Najważniejsze jest to, że pracujesz w Niemczech lub Twoja umowa o pracę została zawarta zgodnie z prawem niemieckim.

Istnieją specjalne formy urlopów rodzicielskich dla urzędników, sędziów i żołnierzy, co opiszemy w kolejnym dedykowanym artykule.

Elternzeit – komu nie przysługuje?

Osobom niezatrudnionym nie przysługuje urlop rodzicielski. Osoby te nie mają pracodawcy, który mógłby poprosić o zwolnienie z pracy. Nie trzeba ich też chronić przed zwolnieniami. Z urlopu rodzicielskiego nie mogą zatem skorzystać następujące grupy osób:

• Samozatrudnieni, czyli właściciel firm
• Dyrektorzy zarządzający lub niezależni wspólnicy w spółkach osobowych lub korporacjach
• Gospodynie domowe
• Studenci
• Uczniowie
• Uczestnicy Dobrowolnego Roku Społecznego (FSJ), Dobrowolnego Roku Ekologicznego (FÖJ) i Federalnej Służby Wolontariatu (BFD),
• Bezrobotni
• Wolontariusze

Elternzeit – jak złożyć wniosek?

Jak wspomnieliśmy wyżej, musisz być pracownikiem, mieć pracodawcę czy po prostu szefa, którego możesz prosić o taki urlop. A jak to zrobić? Musisz przygotować lub pobrać ze strony urzędowej specjalny wniosek, który uzupełnisz i wysyłasz swojemu pracodawcy. To bardzo proste, uzupełniasz w nim swoje dane, czas urlopu wychowawczego, czyli data rozpoczęcia i data zakończenia. Informacje, czy wracasz potem do pracy, co jest obowiązkowe.

Wnioski Elternzeit należy składać na piśmie 7 tygodni przed planowanym przejściem na urlop rodzicielski. Jeżeli rodzic chce zaopiekować się dzieckiem od pierwszego dnia życia, powinien wcześniej złożyć wniosek z podaniem przybliżonej daty urodzenia dziecka oraz dokładnej długości urlopu rodzicielskiego – od kiedy i kiedy z niego korzystać w ciągu dwóch lat od narodziny dziecka. Najlepiej poprosić pracodawcę o pisemne potwierdzenie odbioru.