Co to jest wspólnota memoriałowa?

Nawet, jeśli małżonkowie zrzekają się umowy małżeńskiej, obowiązują zasady podziału majątku. O ile małżonkowie wyraźnie nie postanowili inaczej, automatycznie żyją w tak zwanej wspólnocie zysków. Oznacza to, że co do zasady każdy z małżonków może rozporządzać własnym majątkiem – zarówno majątkiem istniejącym przed zawarciem małżeństwa, jak i majątkiem nabytym w trakcie małżeństwa.

Jeśli na przykład partner wnosi majątek do małżeństwa, pozostaje on w jego wyłącznym posiadaniu we wspólnocie narosłych zysków.

Długi a małżeństwo – czy żona też przejmuje długi?

We wspólnocie zysków ta sama zasada dotyczy również długów. Jeśli jeden wspólnik jest zadłużony, sam jest za to odpowiedzialny – drugi wspólnik nie ponosi odpowiedzialności.

Istnieje kilka wyjątków od tej podstawowej zasady. Na przykład jeden partner nie może sprzedawać przedmiotów należących do małżeńskiego gospodarstwa domowego (np. telewizora) bez zgody drugiego, nawet, jeśli kupił je sam. Nie wolno mu także – jak mówi prawo – „rozdysponować swoim majątkiem w całości”, czyli np. oddać cały majątek bez pozostawienia pewnej części. Pewne zasady dotyczą również nieruchomości i użytkowania. Prywatna ochrona prawna zazwyczaj pokrywa koszty porad w tym zakresie.

Jeżeli małżonkowie żyli we wspólnocie zgromadzonych zysków przed rozwodem, należy dokonać wyrównania zysków. Sprawdza się, czy i w jakim stopniu majątek każdego z partnerów wzrósł w trakcie trwania małżeństwa. Z reguły jeden partner zyskuje więcej niż drugi. W wyrównaniu zysków różnica zmniejsza się o połowę, a ustalona kwota trafia do partnera, który zdobył mniej majątku. Nie dotyczy to darowizn i spadków, dla których nie ma wyrównania zysków.

Przykład

W ciągu 20-letniego małżeństwa pan Müller zdołał zgromadzić 40 000 euro – z kolei jego żona 100 000 euro. Różnica wynosi 60 000 euro, z czego połowa to 30 000 euro. W przypadku rozwodu panu Müllerowi przysługuje 30 000 euro w ramach wyrównania zysków. Jego wartość netto po ślubie wynosi teraz 70 000 euro, podobnie jak pani Müller.

Decydującą rolę w kosztach rozwodu odgrywa również odpowiedni majątek obojga małżonków, ponieważ oprócz dochodu, majątek jest podstawą, na której obliczane są na przykład opłaty sądowe.